Стандартты емес жұмыспен қамту нысанында еңбек функцияларын жүзеге асыратын тұлғалардың еңбегін реттеудің құқықтық аспектілері

Аңдатпа

Цифрландырудан және біздің өмірімізге жасанды интеллектті енгізуден туындаған өзгерістер еңбек қатынастарын реттеудің жаңа тәсілдерін, атап айтқанда, еңбек қатынастарын, оның ішінде стандартты емес жұмыспен қамту саласында туындайтын қатынастарды реттеудегі еңбек шартының рөлін кеңейтуді талап етеді.

Мақала стандартты емес жұмыспен қамту нысанында еңбек функцияларын жүзеге асыратын тұлғалардың, оның ішінде цифрлық көшпенділердің еңбегін реттеудің проблемалық аспектілеріне арналған. Бүгінгі таңда еңбек құқығы ғылымында және Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасында стандартты емес жұмыспен қамтудың анықтамасы және мұндай жұмыспен қамтудың нысандары туралы бірыңғай тұжырымдама жоқ. Тиісінше, еңбек қызметінің мұндай түрлерін жүйелеу де жоқ. Цифрлық көшпенділердің құқықтық мәртебесі аз зерттелген, осыған байланысты цифрлық көшпенділер туралы ұлттық тұжырымдаманы қалыптастыруға бағытталған идеяларға назар аударылды. Бұл жұмыспен қамтудың осы нысанын заңнамалық реттеудегі олқылықтарды жоюға ықпал етуі тиіс.

Стандартты емес жұмыспен қамту саласындағы еңбек шартының рөлін кеңейтуге бағытталған еңбек заңнамасының нормаларын талдау еңбек шарттарын есепке алудың қолданыстағы электрондық бірыңғай жүйесінің мүмкіндіктерін зерттеуге мүмкіндік берді, оның жұмысындағы кейбір кемшіліктер анықталды.

Мақаланы жазу барысында қолданыстағы ұлттық кодификацияланған құқықтық актілер, сондай-ақ жоба бойынша жұмыстарды орындау кезінде алынған материалдар қолданылды. Осы құжаттардың жекелеген ережелерін талдау қолданыстағы еңбек заңнамасының проблемалық аспектілерін анықтауға мүмкіндік берді, осыған байланысты оны одан әрі жетілдіру бойынша ұсыныстар анықталды. Мақалада баяндалған авторлардың идеялары стандартты емес жұмыспен қамту саласында, оның ішінде цифрлық көшпенділік саласында тұлғалардың еңбегін құқықтық реттеу тұжырымдамасын әзірлеу үшін пайдаланылуы мүмкін.