Адамзаттың ортақ болашағының қоғамдастығы тұжырымдамасы аясында ғарыштық қоршаған ортаны басқарудың юрисдикциясы


Қаралымдар: 113 / PDF жүктеулері: 73

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.32523/2616-6844-2025-153-4-230-243

Кілт сөздер:

Адамзаттың ортақ болашағының қоғамдастығы; Ғарыш кеңістігін қоршаған ортаны басқару; Халықаралық ғарыш құқығы; Ғарыш кеңістігін бейбіт мақсатта пайдалану

Аңдатпа

Ғарыштық қоршаған ортаны басқарудағы жүйелік дилемма ғарыштық қызметтің ішкі трансшекаралық сипатынан, ғарыштық технологиялардың жылдам итерациясынан және ғарыштық кеңістіктің жаһандық ортақ сипатынан туындайды. Бұл факторлар қолданыстағы мемлекеттік орталықтандырылған халықаралық ғарыштық құқық режимінде құрылымдық кемшіліктерді тудырды, бұл орбиталық қоқыстардың көбеюі, ғарыштық кеңістікті милитаризациялау және жерден тыс ресурстарды теңсіз бөлу сияқты күрделі қауіптерге тап болған кезде реттеушілік кешігулер мен әлсіз орындаушылықта көрініс тапты. Жауап ретінде, адамзат үшін ортақ болашақ қоғамдастығы тұжырымдамасы ережелерді қайта құру және институционалдық инновациялар үшін нормативтік негіз болуы керек. Материалдық нормалардағы олқылықтарды толтыру үшін жауапкершілікке негізделген қоқыстарды басқару моделіне және ғарыштық ресурстар үшін әділ пайданы бөлісу механизміне көшу қажет. Процедуралық тұрғыдан алғанда, институционалдық кепілдіктерді нығайту үшін міндетті дауларды шешу және тәуелсіз сәйкестікті бақылау механизмдерін құру қажет. Бұл тәсіл ұлттық мүдделерді адамзаттың ортақ мүдделерімен үйлестіруге көмектеседі, ғарыштық қоршаған ортаны басқаруда саяси міндеттемеден міндетті, заңдастырылған тәртіпке көшуді ілгерілетеді. Сайып келгенде, ол ғарыштық кеңістік үшін инклюзивті, тиімді және ұрпақтар арасындағы әділ басқару парадигмасын дамытуға ықпал етеді.

Жүктеулер

Жарияланды

2025-12-30

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Ву J.- xin, & Байтукаева D. . (2025). Адамзаттың ортақ болашағының қоғамдастығы тұжырымдамасы аясында ғарыштық қоршаған ортаны басқарудың юрисдикциясы. Л.Н. Гумилев атындағы Евразия ұлттық унивеситетінің Хабаршысы. Құқық сериясы, 153(4), 230–243. https://doi.org/10.32523/2616-6844-2025-153-4-230-243

Журналдың саны

Бөлім

Статьи