Интеллектуалдық реттеу әкімшілік нормативизмге балама ретінде: Қазақстандағы заң шығарудың жаңа парадигмасы
Қаралымдар: 0 / PDF жүктеулері: 0
DOI:
https://doi.org/10.32523/2616-6844-2026-155-2-94-102Кілт сөздер:
интеллектуальное регулирование, административный нормативизм, законотворчество, цифровизация права, искусственный интеллект, доказательная политика, оценка регуляторного воздействия, регуляторная гильотина, правовая система КазахстанаАңдатпа
Мақалада Қазақстан Республикасында мемлекеттік басқаруды цифрландыру және жасанды интеллект технологияларын дамыту жағдайында заң шығарудың трансформациялану мәселесі қарастырылады. Құқықтық реттеуді шамадан тыс егжей-тегжейлендіруге бағытталған қалыптасқан әкімшілік нормативизм моделі заңнамалық инфляцияға, нормативтік массивтің фрагментациялануына, коллизияларға және құқық қолдану тиімділігінің төмендеуіне әкеп соғатыны негізделеді. Зерттеудің мақсаты – қағидатқа бағдарланған тәсілге, дәлелді саясатқа және құқықтың цифрлық инфрақұрылымына негізделген интеллектуалдық реттеудің жаңа парадигмасына көшуді теориялық тұрғыдан негіздеу. Мақалада заңнаманы жаңғырту нормативтік массивті түбегейлі тазартуды, «регуляторлық гильотина» тетігін енгізуді, құқықтық дефинициялардың бірыңғай базасын қалыптастыруды, жасанды интеллектті заң шығарудың аналитикалық құралы ретінде пайдалануды, сондай-ақ реттеушілік әсерді бағалауды міндетті түрде қолдануды қамтуы керек екені көрсетілген. Интеллектуалдық реттеу тек технологиялық жаңалық емес, сонымен қатар Қазақстан Республикасы заңнамасының икемділігін, үйлесімділігін, ашықтығы мен нәтижелілігін арттыруға бағытталған құқықтық саясаттың жаңа үлгісі болып табылады деген қорытынды жасалады.
